Kanały VHF morskie — częstotliwości i ich przeznaczenie
Kompletna lista kanałów VHF morskich z częstotliwościami i przeznaczeniem. Kanał 16, kanały robocze, portowe i DSC — co musisz wiedzieć przed egzaminem SRC.
Jak działają kanały VHF morskie?
Morska łączność VHF wykorzystuje pasmo częstotliwości 156.000–174.000 MHz. W tym zakresie wydzielono ponumerowane kanały — od 01 do 88 (z przerwami) — z których każdy ma określone przeznaczenie.
Znajomość najważniejszych kanałów to podstawa zarówno bezpiecznej żeglugi, jak i egzaminu SRC. Nie musisz znać wszystkich na pamięć, ale kilka kluczowych — obowiązkowo.
Kanał 16 — najważniejszy kanał morski
Częstotliwość: 156.800 MHz
Kanał 16 to międzynarodowy kanał niebezpieczeństwa i wywołania. Każda jednostka wyposażona w radio VHF ma obowiązek prowadzić na nim ciągły nasłuch.
Do czego służy kanał 16?
- Nadawanie komunikatów alarmowych (MAYDAY, PAN-PAN, SECURITE)
- Nawiązywanie kontaktu z innymi jednostkami
- Komunikacja z MRCC (Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne)
- Wywołania ogólne (All stations)
Ważne zasady kanału 16
- Nie prowadź rozmów roboczych na kanale 16 — po nawiązaniu kontaktu przejdź na kanał roboczy
- Wywołanie nie powinno trwać dłużej niż 1 minutę
- Między kolejnymi próbami wywołania odczekaj 2 minuty
- Kanał 16 jest monitorowany całodobowo przez stacje brzegowe
Kanał 70 — DSC (Digital Selective Calling)
Częstotliwość: 156.525 MHz
Kanał 70 jest zarezerwowany wyłącznie do cyfrowego wywołania selektywnego (DSC). Nie wolno na nim prowadzić korespondencji głosowej.
Nowoczesne radia VHF z DSC automatycznie nasłuchują kanału 70 w tle, nawet gdy operujesz na innym kanale.
Najważniejsze kanały morskie — tabela
| Kanał | Częstotliwość (MHz) | Przeznaczenie |
|---|---|---|
| 06 | 156.300 | Łączność między jednostkami (inter-ship), operacje SAR |
| 09 | 156.450 | Wywołanie inter-ship (niektóre regiony), porty |
| 10 | 156.500 | Łączność inter-ship |
| 12 | 156.600 | Łączność portowa, VTS (Vessel Traffic Service) |
| 13 | 156.650 | Bezpieczeństwo żeglugi — mostek-mostek, manewry w portach |
| 14 | 156.700 | Łączność portowa, VTS |
| 16 | 156.800 | Niebezpieczeństwo i wywołanie (obowiązkowy nasłuch) |
| 67 | 156.375 | Łączność ze służbami SAR (UK, kraje skandynawskie) |
| 70 | 156.525 | DSC — wyłącznie wywołanie cyfrowe |
| 71 | 156.575 | Łączność portowa (Polska — porty bałtyckie) |
| 72 | 156.625 | Łączność inter-ship (Bałtyk) |
Kanały w polskich portach
W Polsce porty korzystają z przydzielonych kanałów roboczych. Najczęściej spotkasz:
- Kanał 12 lub 14 — VTS i kapitanat portu (Gdańsk, Gdynia, Szczecin)
- Kanał 71 — łączność portowa
- Kanał 09 — połączenia w portach i marinach
Przed wejściem do portu zawsze sprawdź w locji lub na mapie, jaki kanał jest przypisany do danej kapitanatu.
Kanały simpleksowe i dupleksowe
Kanały VHF dzielą się na dwa typy:
Simpleksowe
- Nadawanie i odbiór na tej samej częstotliwości
- Rozmowa “na zmianę” — mówisz albo słuchasz
- Używane do łączności inter-ship i portowej
- Przykłady: kanały 06, 08, 10, 13, 16, 72
Dupleksowe
- Nadawanie i odbiór na różnych częstotliwościach
- Umożliwiają łączność telefoniczną przez stację brzegową
- Stacja brzegowa “łączy” radio z siecią telefoniczną
- Przykłady: kanały 01, 02, 03, 04, 23, 24, 25, 26
Moc nadawania
Radio VHF morskie zwykle ma dwa ustawienia mocy:
| Moc | Wartość | Kiedy używać |
|---|---|---|
| Wysoka (High) | 25 W | Komunikaty alarmowe, duże odległości, otwarte morze |
| Niska (Low) | 1 W | Łączność w porcie, krótkie dystanse, blisko innych jednostek |
Zasada: Zawsze używaj najniższej mocy wystarczającej do nawiązania łączności. Na pełną moc przełączaj się przy komunikatach alarmowych lub gdy nie udaje się nawiązać połączenia.
Zasięg łączności VHF
Fale VHF rozchodzą się w linii prostej (line of sight). Zasięg zależy głównie od:
- Wysokości anteny nadawczej
- Wysokości anteny odbiorczej
- Warunków atmosferycznych
Typowe zasięgi:
| Sytuacja | Orientacyjny zasięg |
|---|---|
| Jacht – jacht (anteny ~3m) | 10–15 Mm |
| Jacht – stacja brzegowa (antena na wieży) | 25–40 Mm |
| Jacht – statek handlowy (antena ~30m) | 20–30 Mm |
Kanały VHF na egzaminie SRC
Na egzaminie SRC musisz znać przede wszystkim:
- Kanał 16 — niebezpieczeństwo i wywołanie
- Kanał 70 — DSC (tylko cyfrowe)
- Kanał 06 — łączność inter-ship i SAR
- Kanał 13 — bezpieczeństwo żeglugi
- Różnicę między kanałami simpleksowymi a dupleksowymi
- Zasady dotyczące mocy nadawania
Nasz kurs SRC online zawiera pełny moduł o sprzęcie radiowym i kanałach VHF, z quizami pozwalającymi utrwalić wiedzę.
Przygotuj się do egzaminu SRC
Kompleksowy kurs online z quizami i testem końcowym. 8 modułów tematycznych, 6 miesięcy dostępu.